In deze arbeiderswoningen in Budel-Dorplein was het goed toeven
Voor de medewerkers van de zinkfabriek in Budel-Dorplein was er vroeger niet alleen aandacht voor het werk, maar ook voor hun comfort – en dat was voor die tijd bijzonder. Water en elektriciteit kwamen rechtstreeks vanuit de fabriek. Er was stromend water en elektriciteit om een paar lampen te laten branden. Destijds ging het om gelijkstroom; tegenwoordig gebruiken we wisselstroom.
Bij de zogenoemde Carré-Mulhousienwoningen, gebouwd in 1893-1894, werd ook gedacht aan het levensonderhoud. Iedere woning kreeg een grote tuin van maar liefst 50 bij 25 meter. Hier konden bewoners zelf voedsel verbouwen en dieren houden, zoals kippen, konijnen en varkens. In beperkte mate werd zelfs materiaal beschikbaar gesteld voor het bouwen van bijvoorbeeld een kippenhok.
In 1917 werd achter de cantine – het huidige Hotel St. Joseph – de eerste boerderij gebouwd. In de volksmond werd deze “de stal” genoemd. De boerderij diende voor de zelfvoorziening van de vrijgezellen en de zusters die in de cantine woonden. Aan de voorzijde bevonden zich de varkensstallen.
In 1948 werd de voorzijde verbouwd tot vier woningen. Het achterste deel, waar de gierkelders nog aanwezig zijn, deed nog lange tijd dienst als onderkomen voor diverse verenigingen. Tegenwoordig wordt het door een particulier gebruikt als opslagruimte.
Al in 1896 werden bij de cantine boomgaarden aangelegd, evenals een ommuurde tuin voor de zusters. Er waren toen al een publieke tuin, een fruittuin en een directietuin. De beheerder en tuinman woonden bij de boerderij.
In 1918 begon men met de bouw van een tweede boerderij, nu bekend als “Boszicht”. Ook deze werd door de fabriek gebouwd voor het levensonderhoud van het personeel, maar vooral voor de bewoners van de cantine. De naam dankte de boerderij aan het uitzicht op het “berenveld” (bessenveld). Hier werden onder andere rode en zwarte bessen, frambozen en kersen geteeld. De opbrengst ging onder meer naar de Hero-fabrieken. Daarnaast werden er aardappelkelders gebouwd. Helaas zijn hierover geen gegevens meer bewaard gebleven.
In 1948 werd ook deze tweede boerderij verbouwd tot acht woningen.
Rondleiding door historisch Budel-Dorplein
Veel van deze bijzondere verhalen worden verteld door de cicerones: deskundige gidsen die rondleidingen verzorgen in Budel-Dorplein. Wilt u dit historische dorp zelf ontdekken?
Kom dan op zondag 29 maart 2026 om 14.00 uur naar gemeenschapscentrum De Schakel, Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein. Enthousiaste cicerones staan klaar om u rond te leiden.
- Kosten: 2 euro per persoon
- Kinderen tot 12 jaar: gratis
- Aanmelden vooraf: niet nodig
- Duur: circa 2 tot 2,5 uur
- Route: goed begaanbaar en rolstoel- en rollatorvriendelijk
Wilt u met familie, buurt of vereniging een aparte rondleiding? Maak dan een afspraak met coördinator Wim Cremers via telefoon +31 6 2296 1675 of e-mail ciceronesdorplein@gmail.com.
Download de gratis app van Cranendonck24 en mis niets → Apple | Android
