Van fabriekshal tot eigen kerk: zo groeide het katholieke hart van Budel-Dorplein
De eerste kerkdiensten in Budel-Dorplein vonden plaats in een hoek van de fabriekshal van de zinkfabriek. Later groeide dat uit tot een eigen kerk, die in 1953 officieel werd overgedragen aan de gemeenschap van het dorp. Dat bijzondere verhaal staat centraal tijdens rondleidingen door historisch Budel-Dorplein.
Budel-Dorplein ontstond rond de zinkfabriek, maar groeide volgens de organisatie uit tot veel meer dan alleen een arbeidersnederzetting. Achter de karakteristieke woningen, brede lanen en de Witte Villa schuilt volgens de initiatiefnemers een geschiedenis van geloof, gemeenschapszin en doorzettingsvermogen.
Geloof speelde al vroeg een rol
De familie Dor en de geldschieters achter de fabriek besteedden veel aandacht aan de ontwikkeling van de gemeenschap. Naast woningen voor arbeiders kregen veel huizen ook grote tuinen, zodat gezinnen gedeeltelijk in hun eigen levensonderhoud konden voorzien.
Omdat de familie Dor sterk katholiek was, werd al vroeg ruimte gemaakt voor geloofsbeleving binnen de fabriek. De eerste kerkdiensten vonden plaats in een hoek van de fabriekshal. Later kwam er een speciale ruimte in de zogenoemde droogbouw van de fabriek.
De priester die de diensten verzorgde, liep daarvoor vanuit Weert naar Dorplein. Na afloop kon hij terecht in de Cantine, waar de zusters zorgden voor eten en drinken. Toen Hotel St. Joseph, beter bekend als de Cantine, in 1896 gereedkwam, liet de familie Dor daar een kapel bouwen. Daarmee kreeg Dorplein voor het eerst een vaste plek voor kerkdiensten.
Kerkbouw liep flinke vertraging op
Er waren plannen om al in 1912 een volwaardige kerk te bouwen, maar een economische crisis gooide roet in het eten. Daarna zorgde het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ervoor dat de bouw helemaal stilviel, terwijl de bouwput al was uitgegraven.
De plek van die bouwput leeft vandaag de dag voort als de vijver bij het oorlogsmonument. Volgens de organisatie herinnert deze vijver aan de zes oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Vier verzetsmensen hielden zich destijds schuil tussen het water en het riet van het Ringselven in de Peel. Daarom werd gekozen voor een vijver met riet en een vrijheidsbeeld als blijvende herinnering.
Kerk uiteindelijk geopend in 1953
Pas in 1951 werd alsnog een kerk gebouwd, iets meer richting de Witte Villa. Volgens de overlevering vond de familie Dor het belangrijk dat vanaf het bordes van de villa rechtstreeks zicht was op het altaar van de kerk.
De kerk werd het laatste grote project van de familie Dor in Budel-Dorplein. In 1952 volgde de inzegening door rector Thijssen. Op 1 juni 1953 werd de kerk geconsacreerd door mgr. Mutsaerts en officieel overgedragen aan de gemeenschap van Dorplein.
Opvallend was volgens de organisatie dat Dorplein daarna als een van de eerste plaatsen in Nederland een gezinsbijdrage invoerde voor het onderhoud van de kerk, nadat de fabriek deze kosten niet langer betaalde. Tot 1963 was Dorplein officieel nog geen zelfstandige parochie, maar een rectoraat. Aimée van Neste werd de eerste rector. Hij overleed later op jonge leeftijd aan een bloedvergiftiging.
Rondleiding door Budel-Dorplein
Veel van deze verhalen komen terug tijdens rondleidingen van de cicerones van Budel-Dorplein. De eerstvolgende rondleiding vindt plaats op zondag 31 mei 2026 om 14.00 uur. Vertrekpunt is gemeenschapscentrum De Schakel aan de Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein.
Deelname kost 2 euro per persoon. Kinderen tot 12 jaar mogen gratis mee. Aanmelden vooraf is niet nodig. De route duurt ongeveer 2 tot 2,5 uur en is geschikt voor rolstoel en rollator.
Download de gratis app van Cranendonck24 en mis niets → Apple | Android
